Sẽ xem xét dấu hiệu vi phạm cạnh tranh trong vụ Grab mua Uber – VnReview

Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) vừa có văn bản gửi Công ty TNHH Grab Taxi yêu cầu cung cấp các thông tin, tài liệu liên quan đến việc Grab mua lại hoạt động kinh doanh của Uber tại khu vực Đông Nam Á, trong đó có thị trường Việt Nam.

Cụ thể, việc Grab mua lại toàn bộ hoạt động kinh doanh của đơn vị khác cùng lĩnh vực là có dấu hiệu của việc tập trung kinh tế (TTKT) và nằm trong phạm vi điều chỉnh của Luật Cạnh tranh.

Quy định về việc tập trung kinh tế

Theo khoản 1 Điều 17 LCT năm 2004 quy định: “Sáp nhập doanh nghiệp là việc một hoặc một số doanh nghiệp chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của mình sang một doanh nghiệp khác, đồng thời chấm dứt sự tồn tại của doanh nghiệp bị sáp nhập”. Theo quy định này, sáp nhập doanh nghiệp là một hình thức TTKT nên bị kiểm soát nhằm ngăn ngừa khả năng hình thành doanh nghiệp có sức mạnh trên thị trường có thể dẫn đến thực hiện hành vi gây cản trở cạnh tranh.

Luật cạnh tranh năm 2004 đã sử dụng tiêu chí thị phần của doanh nghiệp trên thị trường liên quan để kiểm soát tập trung kinh tế. Theo quy định khoản 1 Điều 20 của Luật này, các doanh nghiệp có quyền tự do thực hiện TTKT trong hai trường hợp sau:

– Thị phần kết hợp của các doanh nghiệp tham gia TTKT thấp hơn 30% trên thị trường liên quan thì không bị cấm và không có nghĩa vụ phải thông báo;

– Thị phần kết hợp của các doanh nghiệp từ 30% đến 50% trên thị trường liên quan cũng không bị cấm và không phải thông báo, nếu sau khi thực hiện TTKT vẫn thuộc loại doanh nghiệp vừa và nhỏ theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp tập trung kinh tế có thị phần kết hợp từ 30% đến 50% trên thị trường liên quan thì đại diện hợp pháp của doanh nghiệp đó phải thông báo cho cơ quan quản lý cạnh tranh trước khi tiến hành tập trung kinh tế. Trong trường hợp này, các doanh nghiệp chỉ có thể thực hiện việc sáp nhập, hợp nhất, mua lại và liên doanh sau khi đã hoàn tất thủ tục thông báo và được cơ quan quản lý cạnh tranh chấp thuận. Đây là một quy định hợp lý bởi trong khoảng thị phần kết hợp đó chúng ta không thể buông lỏng cho các doanh nghiệp nhưng cũng không thể cấm thực hiện TTKT.

Trường hợp thị phần kết hợp của các doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế chiếm trên 50% trên thị trường liên quan thì mô hình tập trung kinh tế đó sẽ bị cấm. Quy định như vậy xuất phát từ thực tế cho thấy những vụ việc TTKT có thị phần kết hợp của doanh nghiệp tham gia chiếm trên 50% trên thị trường liên quan luôn mang bản chất hạn chế cạnh tranh, dẫn đến hình thành một doanh nghiệp hoặc một nhóm doanh nghiệp nắm giữ đa số thị phần.

Grab giữ bao nhiêu thị phần và có bị điều chỉnh bởi Luật cạnh tranh không?

Thông tin thị phần Grab trên thị trường đặt xe công nghệ, theo công bố của Grab

Theo bảng trên, thị phần của Grab trên thị trường đặt xe công nghệ cả ở Việt Nam và khu vực đều đang ở mức trên 50%, chưa tính thêm thị phần của Uber sau sáp nhập. Như vậy, việc Grab mua Uber Đông Nam Á có thể nằm vào một trong hai trường hợp mô hình tập trung kinh tế “phải báo cáo” và “bị cấm” của Luật cạnh tranh Việt Nam.

Tuy nhiên, tới nay nhà chức trách Việt Nam chưa nhận được báo cáo từ Uber, Grab về thương vụ trên nên chưa có đủ căn cứ pháp lý để đánh giá. “Sau khi Grab gửi báo cáo đầy đủ về vụ việc này chúng tôi sẽ xem xét, phân tích và đánh giá thương vụ mua bán trên có đúng theo quy định của pháp luật cạnh tranh hay không“, ông Trịnh Anh Tuấn – Phó cục trưởng Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công Thương) cho biết trong một bài viết trên báo VnExpress.

Không chỉ có Việt Nam, hiện tại các nước khu vực Đông Nam Á mà Uber vừa nhượng lại thị phần cho Grab đều đang có những phản ứng lo ngại trước vụ mua bán này. Ngày 26/3, Uỷ ban quản lý cạnh tranh Singapore yêu cầu Grab, Uber gửi báo cáo, “làm rõ chi tiết” về thoả thuận mua lại giữa hai doanh nghiệp này. Đại diện Uỷ ban này cho hay, cơ quan này có quyền xem xét bất kỳ thương vụ sáp nhập hoặc mua lại nào có ảnh hưởng đến cạnh tranh trên thị trường. Theo tin trên tờ Straitstimes, Ủy ban Cạnh tranh Singapore cho biết, nếu thấy có dấu hiệu vi phạm cạnh tranh, cơ quan này có thể yêu cầu sửa đổi hoặc thậm chí huỷ bỏ. Cơ quan quản lý vận tải đường bộ của Singapore cũng cho biết họ đang theo dõi chặt chẽ việc này.

Tờ BangkokPost của Thái Lan cũng có bài viết cho biết các nhà quan sát công nghiệp nhận định vụ hợp nhất giữa Grab và Ube đang khiến sự tập trung thị trường lên mức độ độc quyền và rằng các cơ quan quản lý cần có các hành động để bảo vệ người tiêu dùng. Các báo điện tử của Phillippines, Malaysia, Indonesia cũng có những bài viết bày tỏ sự lo ngại của dư luận và cơ quan quản lý về vụ sáp nhập này.

Như vậy, việc Grab mua Uber Đông Nam Á có thể sẽ không suôn sẻ thuận lợi. VnReview sẽ tiếp tục cập nhật các diễn biến mới của sự kiện này.

A.M

The post Sẽ xem xét dấu hiệu vi phạm cạnh tranh trong vụ Grab mua Uber – VnReview appeared first on 4 News.